Thận lạc chỗ đối bên là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, chiếm 1/1300-1/7500 trẻ em, và thường nằm ngay vị trí thận lành đối bên. Thông thường thì thận lạc chỗ đối bên không có triệu chứng và thận trái lạc chỗ nhiều hơn so với thận phải. Biến chứng thường gặp nhất của thận lạc chỗ đối bên nếu có là bệnh thận trào ngược và gây nên cao huyết áp.
![](http://upload.benhviennhi.org.vn//store/product/2010_11/84124_image002.jpg)
Ở người lớn, đã áp dụng cắt thận qua nội soi ổ bụng đối với thận lạc chỗ đối bên có biến chứng ung thư hóa. Còn ở trẻ em, đây là trường hợp đầu tiên miêu tả cắt thận lạc chỗ đối bên có cao huyết áp bằng kỹ thuật nội soi ổ bụng ở bé gái 4 tuổi.
Bệnh nhi có tiền căn thiếu máu Fanconi, chậm phát triển về thể chất và có chẩn đoán vào thời kỳ sơ sinh là thận phải độc nhất. Vào giai đoạn 4 tuổi thì bệnh nhi có những nhiễm trùng tiểu cao và có kèm theo cao huyết áp. Siêu âm thấy thận phải độc nhất kích thước 6.3 cm chủ mô bình thường. Chụp bàng quang ngược dòng phát hiện trào ngược bàng quang niệu quản 2 bên với thận trái lạc chỗ đối bên. Nhấp nháy thận đồ(DMSA) cho thấy chức năng thận trái chỉ có 4% so với thận phải là 96%. MRI cho thấy thận trái loạn sản lạc chỗ đối bên kích thước nhỏ khoảng 29 mm, nằm sát thận phải.
Bệnh nhi vừa thiếu máu và có huyết áp cao dao động xung quanh 150/90 mmHg. Do đó để tiếp cận bệnh nhi, các phẫu thuật viện quyết định mổ bằng phương pháp nội soi ổ bụng để cắt thận trái loạn sản lạc chỗ, và nội soi đường niệu dưới chích Deflux cho miệng niệu quản bên phải điều trị trào ngược.
Phẫu thuật sử dụng 3 trocar gồm có 1 trocar 10 và 2 trocar 5 được đặt lần lượt qua rốn, hông trái và hố chậu phải. Niệu quản phải có vị trí và kích thước bình thường. Niệu quản trái dãn to và băng chéo qua đường giữa, bóc tách theo niệu quản trái dãn cho tới rốn thận trái lạc chỗ. Bóc tách bộc lộ được tĩnh mạch thận trái và các nhánh thượng thận, sinh dục và động mạch thận trái. Các mạch máu được kẹp bằng clip Hemolock. Cắt thận trái ra khỏi bờ cực dưới thận phải bằng UltraCision Harmonic Scalpel( Ethicon Endo-Surgery). Sau đó bệnh nhi được nội soi đường niệu dưới chích Deflux chống trào ngược, đây là một kỹ thuật mới, ít xâm lấn vẫn chưa được triển khai tại Việt Nam.
Kết quả giải phẫu bệnh lí cho thấy bất sản thận với tình trạng viêm tế bào mô kẻ. Sau 6 tháng theo dõi hậu phẫu huyết áp bệnh nhi trở về bình thường(86/60 mmHg), tình trạng phát triển thể chất tốt, không có tình trạng nhiễm trùng tiểu.
Bàn luận về trường hợp này, cho dù ê- kíp phẫu thuật có kinh nghiệm về phẫu thuật nội soi sau phúc mạc, tuy nhiên đối với thận lạc chỗ đối bên thì nội soi ổ bụng cho phép bộc lộ rõ ràng giải phẫu về mạch máu cuống thận nhờ tiếp cận phía mặt trước, điều này cưc kì quan trọng để giúp định vị chính xác bảo vệ thận còn lại. Trường hợp ca phẫu thuật này, nội soi ổ bụng giúp bộc lộ rõ ràng thận lạc chỗ có hai động mạch và một tĩnh mạch, mạch máu được kẹp sẽ làm thay đổi màu sắc chủ mô thận giúp ta phân biệt dễ dàng ranh giới thận cần phải cắt bỏ.